Mushroom: Swathi rains bring pearls to the earth! Did mushrooms bloom prematurely in Chikkamagaluru? Here are the details of its specialty – ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ವಾತಾವರಣದ ನಡುವೆ ಎಲೆ-ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಅಣಬೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸಣ್ಣ ಬಿಳಿ ಅಣಬೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಅಣಬೆಗಳು ಮಲೆನಾಡಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಂಟು ಹೊಂದಿವೆ.
ಮಲೆನಾಡು ಅಂದಮೇಲೆ ಮಳೆ, ಹಸಿರು, ಮಣ್ಣಿನ ಸುವಾಸನೆ, ಕಾಡು-ಗುಡ್ಡಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಳೆಯ ನಂತರ ಕಾಡಿನ ಎಲೆಗಳ ನಡುವೆ ತಲೆ ಎತ್ತುವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅಣಬೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಇದೀಗ ಕಾಫಿನಾಡು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ವಿವಿಧೆಡೆ ಮಳೆಯ ವಾತಾವರಣದ ನಡುವೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ಅಕ್ಕಿ ಅಣಬೆ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಪುಟ್ಟ ಬಿಳಿ ಅಣಬೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ಕಳೆದ ಎರಡು–ಮೂರು ದಿನಗಳಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಒಣ ಎಲೆಗಳು, ಕಡ್ಡಿಗಳು ಬಿದ್ದಿರುವ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಅಣಬೆಗಳು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನಿನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆಯವರೆಗೆ ಬರೀ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಒಣ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಬಿಳಿಬಿಳಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಅಣಬೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಮಳೆಯ ಸಿಂಚನಕ್ಕೆ ಮಣ್ಣಿನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಅಣಬೆಗಳ ಸಂಭ್ರಮ! :ಮಲೆನಾಡಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೊಗಸೇ ಅಂತಹದ್ದು. ಮಳೆ ಸುರಿದಾಗ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ನಡುವೆ ಮಂಜು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳ್ಳ-ಕೊಳ್ಳಗಳು ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ಮಣ್ಣಿನ ಒಡಲಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಅಣಬೆಗಳ ಲೋಕವೂ ಮಳೆಗಾಲದ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಕ್ಕಿ ಅಣಬೆ, ಅಕ್ಕಿ ಅಳಬು, ದರಗು ಅಣಬೆ, ದರಗಿನ ಅಳಬು ಮತ್ತು ನುಚ್ಚಳಬು ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೆಸರುಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಕಾಡಿನ ಒಣ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿಗಳ ನಡುವೆ ಅಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ನುಚ್ಚು ಚೆಲ್ಲಿದಂತೆ ಸಣ್ಣ ಬಿಳಿ ಅಣಬೆಗಳು ಗುಂಪಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದಿವೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಳೆ ಬಿದ್ದು ಮಣ್ಣು ತೇವವಾದಾಗ, ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ನೆಲದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಣಬೆಗಳು ಕೂಡ ಇಂತಹ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವು ಬೆಳೆಯುವ ಸ್ಥಳ, ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣವು ಅಣಬೆಯ ಜಾತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಅಕ್ಕಿ ಅಣಬೆಗೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ಬದುಕಿನ ನಂಟು : ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಕೊಡಗು ಹಾಗೂ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲದ ಅಣಬೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಕಾಡಿನ ಅಂಚುಗಳು, ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆ-ಕಡ್ಡಿಗಳು ಬಿದ್ದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಣಬೆಗಳು ಕೆಲವರಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತವೆ.
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಅಣಬೆಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಕಿ ಅಣಬೆಯನ್ನು ಸಾರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಖಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರು ಒಂದೇ ಇದ್ದರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಕರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ Termitomyces microcarpus ಎಂಬ ಅಣಬೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ‘Akki kum’ ಮತ್ತು ‘Nuchikum’ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅಣಬೆಗಳು ಇದೇ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಕೇವಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರಿನ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೂನ್-ಜುಲೈ ಅಲ್ಲಿ ಅರಳುವ ಈ ಅಣಬೆಗಳು, ಸ್ವಾತಿ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಜನರಿಗೆ ಆತಂಕದ ಸಹಿತ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನಬೇಡಿ! : ಮಳೆಯ ನಂತರ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಿಳಿ ಅಣಬೆಗಳು ನೋಡಲು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ವಿಷಕಾರಿ ಅಣಬೆಗಳೂ ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅಣಬೆಗಳಂತೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಅಕ್ಕಿ ಅಣಬೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಅದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಿನ್ನಲು ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು. ಅಣಬೆಯ ಜಾತಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಅದರ ಆಕಾರ, ಕಾಂಡ, ಕೆಳಭಾಗದ ರಚನೆ, ಬೆಳೆಯುವ ಪರಿಸರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರ ಸಹಾಯವೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೂ ವಿಷಕಾರಿ ಕಾಡು ಅಣಬೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದು, ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲವೆಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಕಾಡು ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ. ಬೇಯಿಸುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಅಣಬೆಗಳ ವಿಷ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
About the Author
